AristeriDiexodos. Powered by Blogger.
 
Wednesday, November 4, 2015

Έχουμε ανάγκη την Ευρωζώνη για το Ενεργειακό μας πρόβλημα;

0 comments
(Τετ. 4/11/15 - 18:50)
Του ΝΙΚΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΑΚΗ
Εγχώριοι ενεργειακοί πόροι, και ενεργειακή εξάρτηση  
Συνολικά, οι ενεργειακές ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας μας, καλύπτονται από Πετρέλαιο, φυσικό αέριο , Ηλεκτρική Ενέργεια
-Η Ελλάδα διαθέτει εγχώριους πόρους (λιγνίτες, υδρογονάνθρακες- με ελάχιστα ως σήμερα αποθέματα βασικά στην περιοχή Θάσου, Ανανεώσιμες μορφές ενέργειας (πχ υδροηλεκτρικές μονάδες, αιολικά και ηλιακά πάρκα, γεωθερμικά πεδία, βιοκαύσιμα κλπ) που συνολικά, σε μικρό βαθμό μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, δηλαδή την οικιακή κατανάλωση (όπως κλιματισμός, μαγειρική), τις μεταφορές, τις ανάγκες επιχειρήσεων και βιομηχανίας). Βεβαίως παρά την μη επάρκειά τους, για πολλές δεκαετίες και ως σήμερα δεν έχει προκύψει κάποιο πρόβλημα εξασφάλισής τους.
Με βάση επίσημα στοιχεία, όπως πχ της έκθεσης «European Economy» της european commission, ο βαθμός εξάρτησης της χώρας μας είναι περίπου στο 100% για πετρέλαιο ολοκληρωτικά δηλαδή 100% σε φυσικό αέριο και ελάχιστη σε στερεά καύσιμα(λιγνίτες). Μεσοσταθμικό ποσοστό εξάρτησης γύρω στο 70%, σχετικά μειούμενο τα τελευταία χρόνια.
Όσον αφορά την ενεργειακή κατανάλωση στη χώρα μας, επίσης το 70% περίπου καλύπτεται από πετρελαιοειδή.
Κρίσιμα ερωτήματα
Ένα κρίσιμο ερώτημα που ζητά απάντηση είναι το εξής: Σε περίπτωση που προκύψει θέμα εξόδου μας από Ευρωζώνη, είτε με επιδίωξη άλλων(πχ Γερμανών) είτε με πρωτοβουλία της Ελλάδας, θα υπάρξουν προβλήματα και ποια;
Στη συνέχεια διερευνώνται τα εξής ερωτήματα:
Πρώτον υπάρχουν χώρες και πηγές προμήθειας μας για τις αναγκαίες ποσότητες σε καύσιμα(πετρέλαια και φυσικό αέριο) και δεύτερο ποιες είναι οι αντίστοιχες χρηματοδοτικές ανάγκες.
Ως προς την προμήθεια, δεν υπήρξε ποτέ ως σήμερα από ότι γνωρίζουμε πρόβλημα προμήθειας εκτός ενός μικρού προβλήματος τη χρονιά έντασης στις Ρωσοουκρανικές σχέσεις που δημιούργησε πρόβλημα στην ελεύθερη μεταφορά του Ρώσικου φυσικού αέριου, όσον αφορά όμως τις χρηματοδοτικές ανάγκες, είναι σημαντικές διότι τα καύσιμα αποτελούν ένα μεγάλο μέρος των εισαγωγών μας.
Τα καύσιμα είναι ένα αγαθό κρίσιμης σημασίας για την οικονομία μας, αφού οι εισαγωγές τους αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μεγάλο μέρος, και έχουν φθάσει περίπου στο 35% των συνολικών εισαγωγών αγαθών στην Ελλάδα τα τελευταία έτη (πχ το 2014).
Το ποσοστό είναι σχετικά ανερχόμενο μετά το 2011 γιατί αν και έχουμε και γενική μείωση εισαγωγών και ταυτόχρονη μείωση εισαγωγών καυσίμων, η μείωση των εισαγωγών καυσίμων ήταν μικρότερη.
Σε συναλλαγματικά μεγέθη οι εισαγωγές καυσίμων έχουν μειωθεί από ~17,3 δις € το 2011 σε 15,7 το 2014
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ
Για την προμήθεια μας σε αργό, δεν έχουμε καμία εξάρτηση από Ευρωζώνη επειδή οι προμηθεύτριες χώρες ήταν και είναι ως σήμερα χώρες εκτός Ε.Ε.
Για την κάλυψη αναγκών η χώρα μας , συγκεκριμένα, χρησιμοποιεί-καταναλώνει:
-αργό πετρέλαιο με εισαγωγές -τις τελευταίες δεκαετίες- κυρίως από Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Λιβύη, ΙΡΑΚ, Καζαχστάν.
-Φυσικό αέριο από Ρωσία, Αλγερία, Αζερμπαιτζάν( μέσω Τουρκίας)
Η Ηλεκτρική Ενέργεια καλύπτεται βασικά με εγχώριους πόρους (λιγνίτες, ΑΠΕ) αλλά στην κάλυψη των αναγκών συνεισφέρει επιπλέον και η εισαγωγή από γειτονικές χώρες (πχ ηλεκτρική ενέργεια από, Βουλγαρία, ΠΓΔΜ, Ιταλία) που γίνεται τα τελευταία χρόνια όχι από αντικειμενικούς λόγους αλλά για λόγους οικονομικού οφέλους.
Το ΙΡΑΝ τα τελευταία χρόνια μας προμήθευε μικρότερες ποσότητες σε σχέση με τις δυνατότητες αλλά και το κριτήριο του αμοιβαίου οφέλους, λόγω του διεθνούς Embargo που επιβλήθηκε στη χώρα αυτή.
-Τα παραπάνω δεδομένα, οδηγούν λοιπόν στο συμπέρασμα, πως αν η χώρα μας φύγει από την Ευρωζώνη δεν θα έχει κανένα πρόβλημα, εννοώ ,με αντικειμενικούς όρους κάλυψης αναγκών χωρίς να εξετάζονται εδώ πιθανές επιπτώσεις λόγω διεθνούς δικαίου και πιθανών δεσμεύσεων που έχουν υπογράψει προηγούμενες κυβερνήσεις.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Συνοψίζοντας, το θέμα της εξασφάλισης και προμήθειας καυσίμων ποτέ –τουλάχιστον τις τελευταίες δεκαετίες- δεν ήταν θέμα ποσοτικό, δηλαδή κίνδυνος να «ξεμείνουμε». Το θέμα ήταν ποιοτικό, δηλαδή η εξασφάλιση των αναγκαίων ποσοτήτων στις καλύτερες τιμές και με τους καλύτερους όρους, διευκολύνσεις κλπ
Για το 2012 οι χώρες ΟΠΕΚ και η πρώην Σοβιετική Ένωση ήταν οι σημαντικές πηγές για την εισαγωγή αργού πετρελαίου. Η Ρωσία ήταν η μεγαλύτερη πηγή εφοδιασμού αργού πετρελαίου, αντιπροσωπεύοντας το 33% των συνολικών εισαγωγών το 2012, ακολουθούμενη από τη Σαουδική Αραβία (17%), το Ιράκ (17%), Λιβύη(13%) και το Καζακστάν (9%). (Στοιχεία ΙΕΑ=Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας)
-Πριν το 2012, επίσης, διαχρονικά σημαντικός προμηθευτής ήταν η Ρωσία Στις εισαγωγές δηλαδή πετρελαιοειδών 4 με 5 χώρες αποτελούσαν τους βασικούς προμηθευτές μας και καμία δεν ανήκει στις χώρες της Ευρωζώνης. Μεταξύ των διαφόρων χωρών και ως το 2012 βλέπουμε τις εισαγωγές από Ρωσία να κυμαίνονται μεταξύ 25%- 34%, από Ιραν 12-32%, από Σαουδική Αραβία από 11,4% ως 26 % και από Λιβύη 11 -17%. (Στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ)
Η διαχρονική εμπειρία, έχει δείξει, πως με μια στοιχειώδη φροντίδα και σχεδιασμό, κίνδυνος για αδυναμία προμήθειας και έλλειψη καυσίμων δεν υφίσταται, ή εν πάση περιπτώσει ο κίνδυνος είναι πολύ μικρός.
Τα τελευταία χρόνια έχει εξεταστεί η δυνατότητα εισαγωγών και από Βενεζουέλα. Η εξέταση οδηγεί στο συμπέρασμα, πως η ποιότητά του αργού από Βενεζουέλα δεν είναι απαγορευτική για τα ελληνικά διυλιστήρια.
Έτσι κατά εκτίμηση με μίγμα αργών Ρωσίας – Βενεζουέλας καλύπτεται το 75-80 % των αναγκών.
-Αν υπάρχει ένα κρίσιμο θέμα για το ενεργειακό τομέα και σημαντικός κίνδυνος, αυτός αφορά τον έλεγχο της αγοράς.
Σήμερα οι ανάγκες της χώρας σε καύσιμα ανέρχονται σε περίπου 12 εκατομμύρια τόνους . Τα ΕΛΠΕ προμηθεύουν το 70 % περίπου των ποσοτήτων αυτών. Η διύλιση γίνεται και ελέγχεται από 2 ομίλους (Λάτση -ΕΛΠΕ και της ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ του Βαρδινογιάννη) ενώ οι 2 αυτοί όμιλοι με τις θυγατρικές τους ελέγχουν και τη χονδρική, όπου ανάμεσα σε 30 περίπου εταιρείες καλύπτουν πάνω από το 50% της ζήτησης.
Επομένως πρέπει να ειπωθεί πως η εσωτερική αγορά που είναι μονοπωλακή και ολιγοπωλιακή είναι μία κρίσιμη παράμετρο που μια πραγματικά αριστερή κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει
Αν υπάρχει λοιπόν κάποιος κίνδυνος στα καύσιμα, αυτός δεν είναι ο κίνδυνος αδυναμίας προμηθειών αλλά ο μονοπωλιακός και ολιγοπωλιακός έλεγχος στον ενεργειακό τομέα.
Αυτό δεν αφορά τη λιανική (πρατήρια βενζίνης)
Η λιανική καλύπτεται με πάνω από 6000 πρατήρια που θεωρούνται υπερβολικά παρά το γεγονός ότι πριν 6 χρόνια, προ κρίσης, ήταν 8000.
ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ
Τα τελευταία χρόνια, έχουμε αύξηση στην εισαγωγή φυσικού αερίου και στην Ελλάδα, για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών, Η χρήση του φυσικού αερίου μεγάλωσε και συνεχίζει να επεκτείνεται στα νοικοκυριά. σε Επιχειρήσεις ειδικότερα σε βιομηχανικές μονάδες, στα αστικά λεωφορεία, σε Μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, Μονάδες συμπαραγωγής, σε Θερμοκήπια)
-Η χώρα μας δηλαδή ακολουθεί την γενικότερη παγκόσμια τάση κατανάλωσης Φυσικού Αερίου και να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση βεβαίως στη χρήση του σχετίζεται και με το γεγονός πως έχουν βρεθεί νέα κοιτάσματα (πχ Κασπία), επίσης γιατί είναι φθηνότερο από τον βασικό ανταγωνιστή του (πετρέλαιο) αλλά και γιατί είναι φιλικότερο στο περιβάλλον.
-Προκειμένου να διασφαλίσει την ενεργειακή επάρκεια, η χώρα μας -(μέσω ΔΕΠΑ) έχει συνάψει σημαντικές συμφωνίες προμήθειας φυσικού αερίου με διαφορετικές εταιρείες, διασφαλίζοντας τη συνεχή ροή φυσικού αερίου προς την Ελλάδα. /Η Ελλάδα σήμερα προμηθεύεται φυσικό αέριο από 3 διαφορετικές πηγές:
-από τη Ρωσία ( σύμβαση με GAZPROMEXPORT) από τον αγωγό που διέρχεται από Βουλγαρία με δυνατότητα προμήθειας 2,8 δισ. κυβικά μέτρα/έτος και μέχρι το 2016,
-από την Αλγερία ( σύμβαση με SONATRACH που προμηθεύει τη ΔΕΠΑ με υγροποιημένο φυσικό αέριο του οποίου οι ετήσιες συμβατικές ποσότητες κυμαίνονται από 0,51 – 0,68 δισ. κυβικά μέτρα αερίου, και μεταφορά με δεξαμενόπλοια σε υγροποιημένη μορφή (στις εγκαταστάσεις της νήσου Ρεβυθούσας, στον κόλπο των Μεγάρων) και από το 2007
-έχουμε και την Τρίτη πηγή προμήθειας από το Αζερμπαϊτζάν (μέσω Τουρκίας) μέσω αγωγών σε αέρια μορφή. –προμήθεια από την τουρκική BOTAS, και αφορά την προμήθεια 750 εκ. κυβικών μέτρων
Στην χώρα μας, λοιπόν η συμβολαιοποιημένη ποσότητα φυσικού αερίου ανέρχεται σε 4,2 δισ. κ.μ. ετησίως, που επαρκεί ως σήμερα για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση (το 2012 καταναλώθηκε κάτι περισσότερο από 3,6 δισ. κ.μ) .
Συνόψιση- Συμπεράσματα.
Το γεγονός ότι οι χώρες, οι «ευλογημένες» από το Θεό» είναι διάσπαρτες στον πλανήτη και όχι στην ΕΕ, που και αυτή είναι πολύ εξαρτημένη ενεργειακά, χώρες με τις οποίες έχουμε παραδοσιακά εμπορικές σχέσεις(εισαγωγές καυσίμων) είναι ένα σημαντικό δεδομένο που μπορεί και επιβάλλεται να αξιοποιηθεί για να μειώσουμε την γενικότερη εξάρτησή μας από ΕΕ.
Άλλωστε όπως προκύπτει από τα δεδομένα, η πρόσδεση της χώρας στην Ευρωπαϊκή ένωση και Ευρωζώνη, δεν προσδίδει σε μας κάποια οφέλη, αντίθετα, ωφελημένοι βγαίνουν οι ισχυρές χώρες και όμιλοι της Ένωσης αυτής.
Με την προώθηση των πολιτικών της Ε.Ε. (απελευθέρωση εσωτερικής αγοράς ενέργειας) δόθηκε η δυνατότητα εισόδου στην ηλεκτρενεργειακή αγορά, ιδιωτικών επιχειρηματικών ομίλων και αντίθετα περιορισμό του ρόλου της ΔΕΗ και των υπόλοιπων δημόσιων φορέων και επομένως του εθνικού- δημόσιου ελέγχου . Όσον αφορά το εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας με γειτονικές χώρες, η αύξηση εισαγωγής από Αλβανία, FUROM και κυρίως Βουλγαρία που διαθέτει φτηνή πυρηνική ενέργεια έγινε κυρίως για οικονομικούς και όχι για λειτουργικούς λόγους. Το ίδιο, οικονομικοί λόγοι καθόρισαν και το ηλεκτρενεργειακό εμπόριο με Ιταλία όπου οι εξαγωγές μας να είναι μεγαλύτερες από ότι οι εισαγωγές.
Όλα τα δεδομένα συγκλίνουν πως αν υπάρχει πολιτική βούληση το ενεργειακό θέμα δεν θα έχει ιδιαίτερα προβλήματα σε τυχόν αποχώρησή μας από Ευρωζώνη.
Αντίθετα η ΕΕ όπως και οι ΗΠΑ μόνο εμπόδια μας δημιουργούν στην άσκηση μιας εθνικής ενεργειακής πολιτικής όπως έχουμε ήδη διαπιστώσει στο παρελθόν από την πολύχρονη εμπειρία με projects όπως οι αγωγοί Bourgas- Αλεξανδρούπολη, ο South Stream,o διάδοχος -νέος Ρωσοτουρκικός αγωγός. Δημιουργούν μόνιμα προσκόματα στις Ενεργειακές σχέσεις με Ρωσία(πχ με GAZPROM), embargo με ΙΡΑΝ κλπ
Με βάση τα παραπάνω θεωρώ και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη, με τα δεδομένα του κλάδου, ο σημαντικότερος κίνδυνος είναι από την όποια εναρμονισμένη πρακτική στον τομέα των πετρελαιοειδών, των 2 ομίλων Λάτση και Βαρδινογιάννη.
-Ενώ σε κάποιους άλλους τομείς, πχ νομισματικό- χρηματοπιστωτικό, χωρίς ουσιαστική προετοιμασία, οι κλυδωνισμοί, θα είναι ισχυροί, στον ενεργειακό τομέα θεωρώ πως τα πράγματα δεν είναι δύσκολα.
Βεβαίως θεωρά αυτονόητο την προώθηση της εθνικοποίησης και τον δημόσιο έλεγχο των βασικών ενεργειακών επιχεισήσεων και συγκεκριμένα (ΕΛΠΕ, ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, των 3 ΕΠΑ)
Αν η χώρα μας φύγει από τη ζώνη του ΕΥΡΩ, δεν θα έχει κανένα πρόβλημα
Πραγματικοί εν δυνάμει κίνδυνοι για την ενέργεια
Για το ΦΑ η σημαντική εξάρτηση μας από Ρωσία ασφαλώς δεν πρέπει να αγνοείται εφόσον ο παράγων Ουκρανία που όπως γνωρίζουμε ενθαρρύνεται από ΗΠΑ και Ε.Ε. για να υπηρετεί την ενδυνάμωση του ψυχροπολεμικού κλίματος προς Ρωσία και που ευχαρίστως υπηρετεί, δεν αποκλείεται να δημιουργήσει προβλήματα και στο μέλλον .
Αυτό ο κίνδυνος θα μειωνόταν αν προωθείτο ο Ρωσοτουρκικός αγωγός που θα αντικαταστούσε τον South Stream και που ΗΠΑ και ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ πολέμησε σθεναρά.
Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος και αυτό ισχυρίζομαι πως η γενικότερη αποδυνάμωση της Ευρωζώνης θα βοηθήσει και τις ελληνορωσικές ενεργειακές σχέσεις που σήμερα είναι πολύ χρήσιμες χωρίς αυτό να αποκλείει διμερείς συνεργασίες με όποια χώρα της Ευρώπης.
Ισοζύγιο καυσίμων- Οικονομική διάσταση
Πολύ παραστατικά, αποδίδει το ρόλο των καυσίμων τα τελευταία χρόνια το παρακάτω Παράρτημα   
Παράρτημα. Ισοζύγιο καυσίμων ως προς το εμπορικό ισοζύγιο και ως προς το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών
ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΑ
 
ΕΚ €                   2007         2008           2009         2010          2011         2012        2013        2014

ΙΣΟΖΥΓΙΟ 
ΤΡΕΧ. ΣΥΝΑΛΛ -32602,2    -34797,6      -25818,7    -22506,0    -20633,5     -4615,0    1088,5  1592,9


ΕΜΠΟΡΙΚΟ
ΙΣΟΖΥΓΙΟ     -41499,2    -44048,8       -30767,3    -28279,6     -27229,1   -19619,0  -17229,4   17976,1

ΙΣΟΖΥΓΙΟ
ΚΑΥΣΙΜΩΝ    -9219,6     -12154,6        -7596,5      -8627,2     -11126,9    -10220,0    -7697,5  -7546,0

% ΙΣΟΖ ΚΑΥΣ
/ΕΜΠΟΡ ΙΣΟΖ      22,2          27,6              24,7         30,5            40,9          -52,1       44,7      -42,0
 
% ΙΣΟΖ ΚΑΥΣ
/ΙΣΟΖ ΤΡ.ΣΥΝ      28,3           34,9              29,4         38,3            53,9        -221,5    -707,2     -473,7

ΕΞΑΓΩΓΕΣ
ΑΓΑΘΩΝ        17445,5      19812,9        15318,0    17081,5       20230,6     22020,6   22534,8  23647,5
 
ΚΑΥΣΙΜΑ        3037,3         4254,5         3063,2      4950,0         6167,7       7426,4    7941,2     8188,8
 
% ΚΑΥΣΙΜΑ
ΣΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ 17,4            21,5              20,0         29,0           30,5            33,7       35,2         34,6
 
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ
ΑΓΑΘΩΝ          58944,8     63851,7      46085,3     45361,0     47459,6      41639,7   39764,2     41623,6
 
ΚΑΥΣΙΜΑ          12256,9      6409,0      10659,8     13577,1      17314,6       17646,3   15638,7    15734,8
 
% ΚΑΥΣΙΜΑ ΣΤΙΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ            20,8          25,7           23,1         29,9          36,5            42,4         39,3           37,8
 
ΙΣΟΖΥΓΙΟ
ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ      16591,7     17135,6    12640,2    13248,5        4629,6      15138,9    16978,9     19744,5
Πηγή ΕΛΣΤΑΤ/ Επεξεργασία Ν.Γεωργακάκης
Παρατηρήσεις
Σχόλια. Για τα καύσιμα, βεβαίως και εμπειρικά είναι δεδομένος ο ρόλος τους, αλλά αυτό αποδεικνύουν και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
1. Αν και λόγω ύφεσης έχουμε μείωση των συνολικών εισαγωγών και βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου, η συμμετοχή των καυσίμων στο εμπορικό έλλειμμα μεγεθύνεται και αυξάνει από 22,% σε 42% .
2. Με τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας στα καύσιμα ήταν το 2014 -15,7 δις €. Αυτό βέβαια πρέπει να συνεκτιμηθεί με τις εξαγωγές γιατί λόγω του μεγέθους τους το ισοζύγιο καυσίμων (εισαγωγές –εξαγωγές) μειώνεται σε μόνο -7,54 δις €
3. Με βάση λοιπόν τον παραπάνω πίνακα οι συναλλαγματικές ανάγκες της χώρας με βάση τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ είναι 7.546 εκ € ή 7.546 εκ δρχ αν ορίσουμε ισοτιμία 1 €=1 δρχ.
Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2015

Leave a Reply

 
Αριστερή Διέξοδος © 2011 DheTemplate.com & Main Blogger. Supported by Makeityourring Diamond Engagement Rings

You can add link or short description here

Google+